Pozakodeksowe prawo karne

Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 4 listopada 1950r. (Dz.U. z 1993r., Nr 61, poz.284 ze zm.) art.5 ust.3

K-501 Postanowienie z 07 grudnia 2006r., IIAKz 333/06.

Zgodzić należy się też ze skarżącym, iż ciągłe stosowanie tymczasowego aresztowania w oparciu o tak wyrażone domniemanie nie może być aprobowane z uwagi na treść art. 5 ust. 3 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, oraz ujmowanie "rozsądnego terminu" detencji w orzecznictwie Trybunału Strasburskiego. Przypomnieć trzeba, że w orzecznictwie Trybunału wielokrotnie, także na gruncie spraw przeciw Polsce, wypowiadano pogląd, iż ciągłe, trwające nawet kilka lat stosowanie tymczasowego aresztowania w oparciu li tylko o domniemanie wiążące ryzyko ucieczki i utrudnianie postępowania wynikające z faktu postawienia zarzutu popełnienia poważnego przestępstwa, bez istnienia i dostrzeżenia innych okoliczności i faktów, które bo to domniemanie wzmacniało, stanowi o naruszeniu gwarancji ujętej w treści art. 5 ust. 3 Konwencji (zob. np. Mansur v. Turcji; Yagci i Sargin v. Turcji, orzeczenie z 8. 06. 1995, seria A 319-A, § 49;Trzaska v. Polsce, orzeczenie z 11. 07. 2000 r., § 63; Szeloch v. Polsce, orzeczenie z 22. 02. 2001, § 91). Oczywiście przepis art. 258 § 2 k.p.k. może stanowić podstawę detencji (np. Kudla v. Polsce, orzeczenie z 26. 10. 2000 r., Prok. i Pr. 2001, z. 1; Ov. Polsce orzeczenie z 15. 11. 2001 r., Rzeczpospolita z 16. 11. 2001 r.) jednakże taka podstawa detencji wymaga "szczególnej staranności" w ocenie potrzeby stosowania tymczasowego aresztowania li tylko na tej podstawie, zwłaszcza w sytuacji gdy okres tymczasowego aresztowania jest już znaczny (Kudla v. Polsce), bądź też w sprawie nie występują żadne podstawy faktyczne, które potwierdzałyby treść takiego domniemania (Trzaska v. Polsce, § 65).

Zgodzić należy się ze skarżącym, iż podejrzenie popełnienia poważnego przestępstwa może uzasadniać początkowo aresztowanie, ale nie może stanowić "właściwej i wystarczającej podstawy aresztowania przez cały okres stosowania tego środka " (tak w: Jabłoński v. Polsce, § 82). Tym samym ocena czy oskarżony przebywa w areszcie w "rozsądnym terminie" musi być dokonywana in concreto w każdej sprawie zgodnie ze swoimi specyficznymi właściwościami (Trzaska v. Polsce, § 63). Jednocześnie sąd dokonując takiej kontroli winien zachować "szczególną staranność", a wydawane orzeczenia w tym przedmiocie nie mogą być oparte na powtarzalności podstaw do dalszego stosowania detencji, albowiem dowodziłoby to braku postulowanej "szczególnej staranności" (zob. np. I.A. v. Francji z 23. 09. 1998, § 102; Trzaska v. Polsce, § 91). Rozważania te sąd odwoławczy czyni nie tylko w kontekście stawianych zarzutów, ale także by zwrócić uwagę na konieczność respektowania tych zasad w orzeczeniach sądowych (art. 91 ust. 2 oraz art. 87 ust. 1 i art. 9 Konstytucji RP).